8.mai - veterandag. Meir til forvirring enn heider?

401 kommunar i Norge har ikkje eit program for veterandagen, melder Forsvaret.no.

8.mai - frigjeringsdagen - var ein dag alle kjende til. Om ein ikkje deltok i noko 8.mai-markering, sende mange ein takknemleg tanke til dei som hadde gjort ein innsats under krigen. 

Sjølv har eg halde nokre minne - og takketalar 8.mai.

Så kom veterandagan, og eg fekk spørsmål om å halda tale ved ei minnestøtte. Eg takka nei til utfordringa. Ikkje fordi eg ikkje ville heidra veteranar, men fordi eg blei usikker på kva eg kunne og ville seia. Om eg brukte omgrepet veteranar, innebar det då at eg gjekk god for all norsk deltaking og alle norske operajonar i utlandet?

Eg måtte ha en tenkepause. Var eg i stand til å finna fellesnemnar for alle veterantenester som eg kunne stå inne for slik eg hadde gjort det ved 8.mai-markeringar tidleregare? Visst var innsatsen stor. Og dene einskilde som blei send ut, skal vel ikkje stå til rekneskap for den politiske vurderinga som låg bak oppdraget han fekk? Skal me då i ettertid gjera det?

Eg fann ut at det ikkje var meininga at eg skulle tenkja slik fordi om eg blei beden om å halda ein minnetale. Men så kunne eg heller ikkje ta oppdraget.

Det blei vanskeleg, også å seia nei. For eg ville gjerne heidra dei som framleis lever som tenestegjorde under krigen. No var grunngjevinga frå Stortinget (1996) for å endra dagen nettopp at det var så få att. I tillegg skulle ein derfor heidra dei som var i Tysklandsbrigaden og andre FN-styrkar. Tanken var den gang at veteranorganisasjonane for desse utanlandsoppdraga skulle stå for markeringane. Når no eit fåtall kommunar har ein plan for markeringa av 8.mai/veterandagen i år, fortel det at planen til Stortingets forsvarkomite ikkje fungerte. Det er få att å heidra, og det kan synast som det er få som er trygge på korleis den nye gruppa skal heidrast. Eller la meg snakka for meg sjølv: Eg veit ikkje korleis eg skal heidra den nye samlegruppa. Derfor takkar eg fint nei til slike oppdrag.

Kanskje det berre er mine tankar om dette som går litt i kryss. Eg skulle nesten håpa det. For det er ille om manglande støtte til dagen blir oppfatta som manglande takksemd. Tida vil visa korleis dette utviklar seg. Men at endringa har ført til forvirring hos fleire enn meg, trur eg er noko av grunnen til den svake innsatsen forsvaret melder om i kommunane.

Kanskje er 8.mai kome i eit uføre når det er blitt ein veterandag? 
Etter å ha lese og lytta til debattar i løpet av dagen, synest det å vera klart, sett frå min ståstad: Det hadde vore betre å ha ein eigen dag der ein takka dei som var villige til å gå Norges ærende i utlandet. 8.mai bør framleis vera frigjeringsdag.

Uansett: I dag har eg funne fram flagget.

Wikipedia fortel elles om veterandagen:

Veterandagen er en norsk merkedag innført av regjeringen for å styrke anerkjennelsen av innsatsen til militære veteraner.^[1] Merkedagen er lagt til 8. mai, frigjøringsdagen. Veterandagen skal hedre deltagere i andre verdenskrig, så vel som dem som har tjenestegjort i FNs fredsbevarende styrker og andre internasjonale operasjoner.

Beslutningen om innføring av veterandagen ble fattet i 2010, og den første markeringen fant sted i 2011.^[2] Forsvarsdepartementet la i den forbindelse opp til en markering i større omfang, med nasjonale og lokale arrangementer, og ba alle landets kommuner om gjennomføre arrangementer der veteranenes innsats markeres.^[3]

Pressekonferanse på sundag kl 12: Børs over katedral?

Det er lenge sidan me hadde eigne skuleklede, sundagsklede og kvardagsklede, og brukte dei utslitte kleda når me skulle gå i marka. Likefullt: Me set større pris på fritida vår enn noko tid. Og den digitale kvardagen der me er oppdaterte, kor me enn er, gjer ansvaret større for dei som bryt inn i fritida. Dette må regjeringa ha gløymt når dei hadde pressekonferanse, sundag kl 12.00.

Grunngjevinga var at opplysningane er børssensitive og ikkje kan leggjast fram på ein kvardag.

Me har ei lov om heilagdagsfred som seier noko om arrangement mellom kl 06 og 13 på sundagar.

Denne freden blir ulikt praktisert rundt om i landet, og dei fleste vil ikkje reagere så sterkt på om den blir broten. Men ein pressekonferanse frå regjeringa, sundag kl 12.00, ein time før heilagdagsfreden, (06.00 - 13.00), går ut?

Heilagdagsfred eller ikkje, kva skal til for at det norske folk skal ynskja å høyra, eller ha bruk for å høyra nytt om viktige endringar i rammevilkåra for norske bedrifter slik det blei varsla her:
Statsminister Jens Stoltenberg og finansminister Sigbjørn Johnsen inviterer i dag til pressekonferanse kl. 12.00 om viktige endringer i norske bedrifters rammebetingelser.


Børsen er ikkje til å spøka med.
Norsk økonomi og oljeverksemda står i samanheng med livet på børsen. Det kan me forstå, om det er slik at nye opplysningar har slik effekt. Men statsministeren burde likevel ha venta til seinare på dagen! Det hadde ikkje virka inn på børsen. No står han i fare for å synka på verdibørsen.

..
Arne Søiland var raskt ute på Twitter og gav dette vesle blogginnlegget mitt den beste overskrifta: Børs foran katedral!
Arne Søiland ‏@asoiland 3m

Børs foran katedral: "@Marittotland: Pressekonf i dag av omsyn til børsen. Men kl 12? .. http://bit.ly/10fFSaB  #stoltenberg #tiltakspakke"

Sjlve tiltakspakken kan du pakka ut ved å lesa her: Derfor kunne Sigbjørn kutte skatten nå
 

Ein annleis debatt om trygdemisbruk, takk!

 Arnfinn Fiskå skriv  i Bystemmer om trygdemisbruk slik ingen har gjort det før. Argumenta om kvifor det er godt å vera i arbeid kjenner me.

Men Fiskå har eit anna poeng, eit svært godt poeng: Det er trygdemisbruk å gi trygd til dei som kunne ha vore ein del av det aktive samfunnet. Nokon av dei vil, nokon vil om dei får hjelp til å finna evna og viljen.

Me vil gjerne tru at det er slik: At dei som vil og kan, får arbeida. Me vil gjerne tru at nokon, at systemet, fungerer. Og viss det ikkje fungerer, er det nokon som ordnar opp.

Når ein har levd ei stund, finn ein ut at det ikkje er slik. Ting ordnar seg ikkje av seg sjølv. Det finnest ikkje ein allvitande sjef i landet som legg brikkene på plass når biletet kjem i ulage. Ingen har den oppgåva, ingan kan makta å ha det.

Livs-sanning?
Livsløgna kan halda oss i livet. For mange ville livs-sanninga ha gitt eit betre liv. Sanninga om at eg duger, kan vera til hjelp for nokon, kan yta, kan gjera det eg kan.

Takk til Arnfinn Fiskå for ei ny vinkling av spørsmålet om trygdemisbruk. 

Måtte det bli det aktuelle temaet i den komande valkampen!

Sit stille i båten

Av og til høyrer me at politikarar sit stille i båten. Det kan vera lurt av og til, særleg om folk ser at andre strever i stormen. På kort sikt kan det derfor løna seg å sitja stille i båten.

På Twitter kan det også sjå ut som om det er slik. I periodar kjem det nemleg sigande mange fylgjarar når ein teier stille. Men i lengda held det ikkje. Om ein ikkje gjer sitt til at samtalen blir interessant, og av og til legg nye tema på bordet, vil ein sakka akterut. Eller bli tilskodar.

Dermed er eg tilbake til politikken. Er eg først folkevald, vil eg ikkje vera tilskodar. Avgjerdsler som eg er med og tar ein dag det er stille på fjorden, må eg ta ansvar for når det bles opp. Eg må også vita at stormane kan koma. Elles kunne eg blitt att på kaia.

Det er det første dei spør om.

- Det er jo det første dei spør om, 

seier ufør kvinne på Dagsrevyen (8.4.2013) som så gjerne
vil vera i arbeid til tross for sine epilepsianfall.

- Det er fint å vera del av eit felleskap, 

legg ho til.

Ja, så enkelt kan det seiast.

Å vera del av eit fellesskap som skal gjera ein jobb, 

ved hjelp av hendene eller ved hjelp av tanken.

Å leggja planar i lag, 

møta utfordringar undervegs,

finna løysingar, 

prøva å koma vidare,

nå målet

i lag.

Det

saknar eg

kvar einaste dag.

Fordi det gir meining i øyeblikket

og det gir meining til det store fellesskapet

Derfor bør arbeidslivet vera ope for alle som kan gjera ein innsats

For mange hastar 

dette

før

 timeglasset renn ut

.....


Meir om det same:
Korleis skal uføre presentera seg?
Kven er dei uføre?

Åra kjem med tida, men ikkje alderen..

Alle hastar vidare, 

men ingen vil lenger fram

- i år.

Alle vil leva lenge,

men ingen vil bli gamle.

Ti år har gått.

No er kroppen så gamal som eg blei for ti år sidan.

Har du leveåra,

er det fint

-  så lenge du har helsa, 

heiter det.

Har du ikkje helsa,

har du leveåra, 

om du er heldig.

Slik er livet.
Og livet er ikkje det verste eg veit..

Den lukka delen av påska?

Tankevekkande tweet frå @Nicecap i desse påsketider:

Bjørn Hansen ‏@nicecap 

Påsken er lumsk. Første delen er som en lett snue, mens den lukkede delen er som en tung influensa. Mange blir veldig ensomme.

Høgtid har tradisjonelt vore familietid. Kven hugsar ikkje då me ikkje fekk gå ut før 2.juledag - om kvelden (om ein er så gamal at ein opplevde det).

Påska har likevel vore meir open, trudde eg. I og med at mange då er ute, om det er på tur i låglandet, i fjæra eller på høgfjellet. Eller om det er ein rusletur i gater med innlagde stopp på kaffear.

Men kanskje er påska blitt ei statushelg? Då det gjeld om å ha flest klypp i klyppekortet: store hendingar, lang reise? På Facebook har statusoppdatering fått ei ny meining for meg i helga. Har du ikkje noko å skilta med, er statusen fråverande. I fylgje den er "heile verda" no på tur, men i fylgje Bente Myhre Haast, @skribente, gjeld dette berre 35 % av oss:

Bente Myhre Haast

for 4 timar sidan via mobiltelefonen ·

Kun 35 % av oss drar på ferie i påsken, hvorav halvparten til hytta/fjellet, melder NRK i dag. Hvorfor virker det omvendt proporsjonalt på FB?

65 % av oss er igjen heime. Då blir utfordringa å inkludera naboar, kjende og mindre kjende i praten over gjerdet eller å dela stunda med nista inne ved næraste vatn.

Helg og høgtid skal vera fri og feiring og alt det som godt er for sjel og sinn. Å sjå dei omkring oss burde høyra med. Om me ikkje er blitt så altfor egoistiske?

Kommentar frå Twitter:
Berit E. Dale ‏@evedal 1h

Viktig det du set fokus på her @Marittotland . Einsemda blir ofte sterkare i andre sitt store handlingsrom.

Det handler om det vanskelege, men samstudnes så enkle: å bli sett.

Kan havet bli snilt igjen? Apropos Sleipner.

Kan eg skriva meg ut av Sleipner-forliset?
Refleksane frå bylgjene blinka som juletrelys. Vinden ulte så det var uråd å snakka på dekk. Båten la seg over i bølgjekasta etter som den ville, mens kapteinen prøvde å leggja han slik at me såg folka i sjøkavet rundt oss. Sjokolade og chips i kiosken datt på golvet, pølsegryta skvulpa over. Og i frå leikerommet høyrtest latter frå ein amerikansk komedie.

Det var Sleipner som gjekk ned den haustdagen. Det var der katastrofen var. Det var passasjerane ombord i Sleipner som opplevde marerittet, og som sit med øydelagde liv, - dei som overlevde.

Eg var berre passasjer ombord på systerskipet Draupner som gjekk frå Bergen til Stavanger samstundes som Sleipner gjekk frå Stavanger til Bergen. Likevel har Sleipner-kvelden gjort noko med meg. Frå barndomen var eg vel kjend med havet. To timar tok turen med Skudenesferga til Stavanger, og den turen tok me ofte. Om bølgjene slo over dekk, var det berre stas. Fekk eg berre stå ute,var eg frisk og nøyt å vera nær det sterke elementet: havet. Bølgjebrus og stor makt var berre fasinerande og tiltrekkande.Salt i huda, susing i øyro. Det var Vestlandet på sitt beste.

Etter Sleipner forsvann all fasinasjon ved bølgjer over ei viss høgd.

Likevel, etter Sleipner, har me skaffa oss båt, og har vore mange dagar og netter på fjorden. No er ein større båt komen til kai, og eg har tatt VHF-sertfikat og skaffa lettbåt for å vera tryggare.

Men tankane frå Sleipner-kvelden sit godt fast.

Slikt skjer ikkje. Ikkje med lokalbåten vår..
Då me nærma oss Moster på Bømlo, fekk me melding over høgtalaren om at me måtte setja kursen mot Ryvarden fordi Sleipner stod på grunn der. Alle med sjukepleiefagleg/medisinsk erfaring måtte melda seg. Ikkje mange minutt seinare, kom det ny melding: Me gjekk no mot Ryvarden, Bloksene, med full fart. Sleipner var gått ned.

Eg såg meg rundt i salongen. Det var stappfullt ein fredag ettermiddag. Eg kjende titals passsasjerar. Og tanken gjekk fort: Eg kjende truleg like mange i båten som var gått ned.

Neste melding frå kapteinen fortalde om alvoret. Alle som kunne vera med på redningsaksjonen, skulle på dekk med lykter og redningsutstyr for å ta folk ombord . Dei som ikkje hadde andre oppgåver, skulle gå til øvste dekket. Eg hadde andre oppgåver. Men føst skulle alle leggja frå seg varme ytterklede og genserar. Andre trengte dei meir enn oss.

Neste melding var at salongen skulle delast i tre: Ein for overlevande - ikkjeskadde, ein for skadde, og ein for omkomne.

Då gjekk alvoret for alvor opp for oss.

Framme ved Bloksene viste det seg at hutigbåtar er dårleg konstruerte med tanke på å ta folk opp frå ein frådande sjø. Me blei liggjande med lyskastarar i vatnet for at andre fartøy som kom til, kunne plukka opp folk.

Alle dører stod opne. Iskaldvind suste, med høyrte roping frå båtar, redningsfolk og folk i sjøen. I etterid har eg sagt til meg sjølv at dei eg høyrte ropa, nok var dei som blei redda. Og å ha høyrt ropet frå dei som gjekk ned, er for kraftig kost å la minnet streva med.

Ikkje vel i hamn.
Vel i havn, var me ikkje vel i hamn. No starta leitearbeidet utover natta. Heime i stova sat eg med ullteppe rundt meg og høyrde Kveldsnytt sine kjenningstonar. Så kom redningsvest-fyrverkeriet på skjermen, - med båtar som låg utafor Ryvarden. Det blei sagt mykje om ulukka. Eg sat og lurte på om eg drøymde.

Neste morgon gjekk eg til kommunehuset der kriseteamet var. Som nyleg avgått ordførar visste eg korleis dette skulle organiserast, og som statssekretær visste eg at regjeringa ville vera orientert om det som skjedde. Dessutan: Det var naboar, kjende det gjaldt. Var listene komne?

Listene kom etter kvart, og kjende og ukjende namn stod på den. Av ein eller anna grunn var båten knapt halvfull, så det kunne ha vore verre.

Men det var gale nok.

Eg blei lenger heime denne helga enn planlagt. Turen tilbake til regjeringskontora blei utsett til redningsarbeidet var avslutta. Eg tok del i samlinga lokalt på Bømlo for dei som hadde vore med i redningsarbeidet og hadde ei takkehelsing på vegne av regjeringa. Etterpå blei det gudsteneste i Haugesund der me møtte overlevande og pårørande.

Så gjekk turen tilbake til Oslo.

Tre arbeidsdagar gjekk, - greitt.
Fjerde natta beli det ingen søvn.

Så fann livet tatt sin vante rytme på ny.

Mange lever med ein annleis kvardag etter Sleipnerulukka. Dei som miste sine nære og kjære, dei som var i vatnet og må streva med ulike situasjoner og tankar, kvar dag..

Eg har ingenting å klaga over. Eg var tørr og trygg.

Men eg blei kjend med eit nytt hav. Eit hav som ikkje skapte stemning ein haustdag, men som tok, det tok liv.
Bølgjene er no grådige.

Eg skal på båttur snart. Sova med klukking mot båtsida, leggja båten opp not bølgja når ho veks.
Men eg vil aldri utfordra veret, for bølgja tar ingen omsyn. Ho er nett så sterk som ho er. Og gjer det ho vil.
Bølgja blir aldri snillare enn krafta i havet er den dagen. Det er eg som må vera snill mot meg og mine, og ta dei nødvendig omsyn.
Det har eg tenkt å gjera. Derfor har eg også tatt VHF-sertifikat no.
Ikkje at det temjer bølgjene.
Men det temjer meg, - sånn akkurat passe.

Kva er det beste med Twitter? - #ffnor

Eg trudde Twitter var pludring, men det blei min viktgaste nyhetskanal, gullkornsamling, språkarena og kontaktannonse.

Ja, der klarte eg å få sagt det med mindre enn 140 teikn.
Men, nei, eg er ikkje på Twitter no, eg kan klara meg med fleire.

Altså, Twitter har lært meg å nøya meg med færre ord i staden for fleire. Og det kan vera bra. Som Bringsvær sa det i bokprogrammet her ikveld: Eg plukkar vekk alle dei orda som ikkje trengst. Det sa han om bokskrivinga. Og folk les bøkene hans.

Dessutan finn eg folk som er smitta av språkleikelysta. Korte innlegg eignar seg godt til å vri og venda på ord og uttrykk. Av og til er det eit avtalt spel. Andre gonger berre blir det slik. Eg sende ei Twittermelding her ein dag som blei mykje betre enn den var tenkt å vera, om eg så må få seia det sjølv, då eg skreiv at min mann ikkje lever i sølibat. ( Nei, det handla ikkje om mannen min og meg, men om katolske prestar).

#ffnor
Eg vil gi ein #ffnor i dag. Altså follow friday Norge. Eg vil tilrå dei som er nyssgjerrige og interesserte i mangt og mykje å vera på Twitter.
Mykje løye der, seier du?
Ja, men eg seier som son min då me flytta til ein ny stad, og folk lurte på om det ikkje var eit dårleg ungdomsmiljø her:
Du må velja venene dine, - her som elles.

Få ord leier til tusenvis.
Eigentleg er eg på jakt etter mange ord, fleire enn eg til vanleg finn i korte avisoppslag. Og det finn eg påTwitter. Lenker til gode artiklar i inn- og utland er det aller beste med Twitter. Temaet finn eg i Twittermeldinga, og ved å fylgja lenkene, får eg interessante artiklar i hende, heime i stova, på null komma niks. Av og til må eg berre stoppa opp for å tenkja over kor fantastisk det eigentleg er.

Mange nominerte, men i dag går #ffnor til..
Elles er det mykje anna å seia om Twitter. Og mykje  har eg sagt før:
 Twitter - dialog - koseprat - debatt - informasjon
 Frå Olav Kjørven til kaffiskåler
Her finn du også namn og rykte på ein del av dei eg så gjerne fylgjer på Twitter og som eg med dette gir ein #ffnor med grunngjeving.

Beste, verste?

Aud Venke ‏@avoest har tydelegvis sans for effekten av Twitter.  I dag skreiv ho:

Ein sprudlande #ffnor til @ahbrakadabra som har oppdaga twitterenergien.

Twitterenergi - eit nyord? 

Gir Twitter meir energi enn den tar?

Leva eller døy? Delvis enig.

 Det er vanskelig å forhindre utglidning, når det er en selv som glir. 

Dersom vi ikke ønsker en utvikling som i Nederland 

må vi sette bremsene på nå 

Dette skriv overlege Morten Horn, overlege på Ytring, og viser til utviklinga i Nederland når det gjeld dødshjelp. 

Også i Norge ser me døme på at dødshjelp blir gjort til eit spørsmål om unntakstilfella. Men er det rett? Horn skriv vidare:

En av de viktigste innvendingene mot legalisert aktiv dødshjelp er frykten for «skråplaneffekten» (slippery slope). De fleste forbinder aktiv dødshjelp med ekstreme unntakstilfeller, den siste utvei i en situasjon med uutholdelige smerter.
Men frykten består i at om dødshjelp først tillates, så vil det institusjonaliseres og normaliseres. Vår sperre mot at leger bruker medisinske metoder til å ta livet av pasienter vil gradvis utviskes, og aktiv dødshjelp vil bli brukt i stadig flere situasjoner, på flere og større pasientgrupper.
Dette kalles «skråplan» eller «utglidning», et bilde på at samfunnsmoralen går utforbakke. Jeg synes dette er et misvisende begrep, for det er ikke nødvendigvis slik denne prosessen oppleves – underveis.
Det er heller snakk om en sideveis glidning, en endring av verdier med små skritt: På hvert punkt i glidningen framstår situasjonen som naturlig og riktig, og når glidningen er fullført ser man ikke helt problemet. Det er bare fra vårt ståsted, i dag, at denne framtidige glidningen framstår som noe negativt, noe uønsket.

Å forskottera haldningar?
"Oppsummert ser vi at opinionen støtter aktiv dødshjelp for døende mens lovgivningen og legeforeningen fortsatt er i utakt med folkemeningen."

Slik oppsummerer Ole Peder Kjeldstadli ei undersøking om haldningar til dødshjelp. (Avisa Sunnhordland, 13.10.2013). 

Kjelstadli er styreleiar i Foreningen Retten til en verdig død. Undersøkinga er gjort av Synovate som på oppdrag fra Human- Etisk Forbund,(HEF), Oslo fylkeslag. (Data frå 2011). 

Når ein ropar i skogen, får ein sjeldan sanninga tibake.
Eg sperra opp augo då eg las oppsummeringa til Kjelstadli. Er det verkeleg slik at folk flest støttar aktiv dødshjelp? Eg sjekka opp sjølve undersøkinga til Synovate, Formålet med den var å kartleggja haldninger til eutanasi i folket og blant HEF sine medlemer. Resultatet viste at medlema i HEF var meir positive til aktiv dødshjelp enn andre, ikkje uventa for ei gruppe som meiner me kjem til grensa for vår erkjenning ved døden. Me veit ikkje kva som kjem etterpå, og HEF vel å ikkje skøyta på med ei tru.

Undersøkinga er interessant og ærleg på leit etter folk sine haldningar. Verre er det med Kjeldstadli si tolkinga av tala. Han seier mellom anna at når 37 % er Helt enig og 33 % er Delvis enig, så fortel det at 70 % er enig (same tala er 63+24=87 % for HEF-medlem).  Ein slik kombinasjon av matematikk og statistikk trur eg skjuler det meste av sanninga.

Synote har presisert korleis dei har samla omgrepa Helt enig - Delvis enig i samlegruppa Enig. Det kan dei gjera når det er snakk om å samanlikna svar til ulike grupper,- som har svart på dei same spørsmåla, men når det er snakk om å måla støtta til dødshjelp, meiner eg det blir heilt feil.

Spørsmålet om dødshjelp er komplisert fagleg og juridisk. Det er personleg, fylt av kjensler og er for mange også kobla opp imot livssyn. Kva ein legg i å vera Delvis enig i at ein bør opna for akiv dødshjelp, er det derfor svært vanskeleg å tolka.

Det er ikkje lenge sidan eg sat ved senga til min gamle far. Eg fekk mange timar til å tenkja over døden og ulike former for dødshjelp - og livshjelp. Hadde eg då blitt presentert for spørsmålstillingar omkring dødshjelp, kunne eg funne mange grunnar for at det i enkelte høve kunne synast rett. Og eg kunne ha svart Delvis enig. Men eg kunne også ha svart Delvis uenig. Begge alternativa ville ha vore dekkjande for mine tankar. Ut frå mitt grunnsyn ville eg likevel ha vald det som eg visste ville bli tolka som det mest restriktive for å ikkje blit tatt til inntekt for noko eg ikkje står for. Slik tenkjer vel dei fleste som svarer på spørjeundesøkingar. Det er likevel langt derifrå til å slå saman 37 % Helt enig og 33 % Delvis enig til eit rungande Ja på 70%. No fortel heller ikkje Synote om eit rungande ja. Det er det Kjeldstadli som gjer i si oppsummering når han seier at opinionen støtter aktiv dødshjelp.

 "Opinion betyr mening i betydningen formening, Ordet brukes ofte om «den rådende mening hos folket»" (Wikipedia).

I eit spørsmål som har så mange sider, og som er så vanskeleg å fanga i ei undersøking, er det etter mitt syn berre kategorien Helt enig, som kan forteja kor mange som støttar aktiv dødshjelp. 

Spørsmåla som gav svara ovafor var: Ein pasient er døyande med store smerter. Kor einig eller ueinig er du i at ein lege, etter grundig overveging, då skal kunne skriva ut en dødeleg dose medisin som pasienten sjøl kan velja å ta for å unngå store lidingar, dersom pasienten sjøl ber om det?

Når spørsmålstillinga blei endra til ein situasjon med ein pasient som er svært sjuk, men ikkje døyande, blir tala reduserte til 19 Helt enig + 27 Delvis enig og i HEF 39+27.

Skilnaden på desse to spørsmålsstillingane er i seg sjølv nok til å diskvalifisera Kjelstadli si oppsummering. Viss ein går utifrå at ein snakkar om dei heilt ekstreme sitasjonane, er det altså under halvparten av "folk flest" som vel eit svaralternativ som i det heile kan tolkast positivt, og då med alle atterhald.

Haldning gir handling.
Folk flest liker å vera del av opinionen. Det ligg i saka sin natur. Derfor er det viktig at ikkje fleirtalet blir skapt før det faktisk finnest. Dersom det er mange som meiner noko, er det lett å bli dradd i same retning. Av og til er det bra. Men i dei store spørsmåla om liv og død, må det vera viktig å ikkje berre fylgja straumen. Derfor må me bruka omgrepa som "opinionen meiner" med varsemd.

Frå undersøkinga:

Medlemmene og befolkningen viser omtrent samme strukturelle holdningsmønster når de tar stilling

til om aktiv dødshjelp bør gis i ulike situasjoner, men vi får inntrykk av at befolkningen i noe større grad vegrer seg mot en slik praksis

Om undersøkinga:

Synovate Norge har gjennomført denne undersøkelsen på oppdrag fra

Human- Etisk Forbund,(HEF), Oslo fylkeslag. Datainnsamlingen er gjennomført i perioden 20. januar til 1. februar 2011.

Formålet med undersøkelsen er å kartlegge holdninger til eutanasi i befolkningen og blant HEF-medlemmer