Ingenting er svart/kvitt - heller ikkje i Sør-Afrika

Skjermane våre fortel at Mandela skal fylgjast til grava.

Nobel fredspris 2014 skal delast ut

samstundes

i vårt vesle land.

Når nokon døyr

talar me vel

skapar ettermæle.

Godt og vel!

Når nokon får fredspris

talar me vel.

Skaper håp om framtida!

Godt og vel!

Fredspris, riving av raseskille

vegen dit er kronglete.

Farkost og fylgje undervegs

skiftar etter ver og føreforhold.

Steinar ligg i vegen.

snublesteinar

byggjesteinar.

Me teiknar flotte, fargerike bilete

Sjøl om bileta blir mangedimensjonerte

er ikkje alt synleg;

ikkje alle skuggar og gråtonar.

Men me lurer likevel ikkje oss sjøl:

Me veit at dei er der

og lyg ikkje om ikkje alt blir sagt i dag.

Me veit at ingenting er svart/kvitt

ikkje før

ikkje no

heller ikkje i Sør-Afrika.

Om skuggane finnest..

Fantastisk

å kunne gå nokre hundre meter langs gamle postvegen

å nyta haustfargane.

Eg tar dei med i hjartet

og legg ein flik av dei over på eit lerret, vel heimkomen.

"Ut av uføret" kalla eg denne bloggen

for lenge sidan

og håpte, trudde, tenkte

at det kanskje var ein veg ut.

Det var det,

men ikkje heilt slik eg tenkte i dei lysaste sekunda.

Eg kan oppleva hausten

utandørs

på eigne bein.

- Men må innrømma:

av og til er det skuggane eg ser,

der dei kryssar vegen.

Dei kan likevel ikkje hindra meg i

å sjå lenger fram:

til ei lysning i skogen.

Dessutan:
Om skuggane ikkje finnest der eg går,
er det enten gråvér
eller så er eg utan bakkekontakt.

***

Biletet er akryl på lerret, 40x40 cm med sveverame i sølv, kr 1500,-  Fleire bilete finn du her:
Galleri Nauthydlaren

Det handlar ikkje om kva dei eldre kostar oss

"Ikkje snakk om pengar når det gjeld våre gamle. Dei må ikkje oppleva seg som ein utgiftspost!"

Nei, me skal ikkje sjå på eldre som ein utgiftspost, men det inneber ikkje at politikarar kan la vera å planleggja og tilretteleggja eldreomsorga utifrå kva øknonomi kommunen har og vil ha i framtida.

Er ikkje dette ei sjølmotseiing?

I vår familie har me fire born. Då dei var små måtte me heile tida rekna på kva me kunne gi dei av tilbod, til kvardag og i feriar. Me vurderte kva mat me kunne kjøpa inn, og kva klede me kunne ta oss råd til å bruka.

Me tenkte aldri på kva ungane "kosta oss". Dei var ingen utgiftspost. Me gjorde berre det me kunne for å ha ei sunn hushaldning, slik at både kvardagen og framtida trygg.

Slik er det også med eldreomsorga, slik eg ser det. 

Kven har/tar ansvar for fakta til folket?

"Det er heilt sant, for det stod i avisa".
Det er lenge sidan me var der. Likevel; Me er mange som framleis vil tru at når det kjem opp vanskelege saker, lokalt eller nasjonalt, vil me bli godt orienterte dersom me les avisa. Og når me som politikarar sit i eit møte, omkransa av journalistar som fylgjer med i lange ordskifte, noterer ivrig undervegs, og tar intervju både i pausar og etterpå, har me lett for å tenkja at saka vil bli presentert i si breidde. Men der tar me feil.

Dei fleste aviser tar ikkje mål av seg til å presentera saka i full breidde, særleg ikkje på grunnlag av eit politisk ordskifte. Dei lyttar, noterer, skriv, lagar overskrifter og får kommentarar som gjer saka interessant, poengtert og aktuell. Eg tviler ikkje på at dei samstundes ynskjer å vera faktabaserete, men alle fakta kjem ikkje fram med slik framgangsmåte. Lagar dei gode faktaboksar i tillegg, har dei hjelpt lesarane langt på veg i å skjøna kva det dreirer seg om.

Eg er ikkje journalist, men forstår at det dreier seg om at bladfykane ikkje driv referatjournalistikk. Dei ser det ikkje som si oppgåve å fortelja lesaren kven som meiner kva og kvifor i alle saker. Heller ikkje kva som er historikken i smått og stort.

Men om journalistane ikkje har dette som oppgåve, kven har det då?

Rådmannen?
Rådmannen skal gjera grundig greie for saka i saksframstillinga. Det gir meg, saman med innspel frå dei som til dømes nytter tenesta det gjeld, eit godt grunnlag for vedtak. Saksdokumenta er opne for alle, men ikkje mange les dei. Regjeringa nyttar pressemedlingar der viktige moment blir poengterte, for dermed å leggja føring for vinklinga i saka vidare. Burde kommunane/rådmannen i større grad gjera det same? At ein også tar i bruk sosiale medier som kanal, tar eg som sjølvsagt.

Politikarane?
Ofte har eg gått gjennom saka, slik ho ser ut for mitt parti, både i forkant av vedtak og i etterkant, - for å forklara kva me gjer. Nokon vil hevda at det er meir å forsvara enn å forklara. Det kan dei ha noko rett i. Ansvaret for å opplysa og informera har me uansett. Og skal me få gode debattar som ikkje ender i ordkrig og eit usakleg uføre, må me ta ansvaret på alvor.  Men har me det åleine?

God politikk er å ha sideblikk

 

Det blir snakka

saman

for å sjå om det kan bli

ny regjering.

Ny regjering for god politikk

for oss,

og for dei

me ser

om

me har sideblikk!

Bilete er henta frå: Gallerinauthydlaren. Velkomen innom!

Å satsa på læraren?

Treng me betre lærarar?
Ja, seier alle politikarane.

Men,
er me ikkje gode nok?
spør lærarane,
Set de ikkje pris på oss?

I
Tidlegare sa læraren:
Me ynskjer meir etter- og vidareutdanning.
Me treng økonomiske ordningar
til å gje skulane våre kompetanse på område der me treng styrking.
På politikarspråket blir det:
Me treng  flinkare lærarar.
Me vil satsa på læraren.

II
Eg er ein stor syndar, sa han ein dag.
Nei, det er du ikkje, svarte venen.
Neste dag:
Du er ein stor syndar, seier venen.
Kven har sagt det? freser den andre tilbake.

III
Eller:
Me som er uføre.
Me ynskjer ikkje å vera det,
ynskjer ikkje at fleire blir det,
og ser at det kan vera hol i systemet som
slepp nokon få til
som heller burde vore i arbeid.
Men i valkampen
når det blir snakka om "alle uføre",
kryp me saman og vil helst vera usynlege uføre
eller me brusar opp og seier:
Dette er ikkje sant!

Sånn er det berre..

Det skal sterk rygg til..

Haust og tid for maling,

I dag har eg berre nokre få ord å dela:

Det skal sterk rygg til..

*****
Fleire bilete finn du på den digitale utstillinga: 
Galleri Nauthydlaren

Tom stol - tom seng. Alzheimer og Facebook.

Å ha ein å dela livet med gjera at livet ikkje treng bli einsamt. Men når den ein lever saman med blir dement, får Alzheimer, må ein kjenna seg einsam sjølv om ein er to. Trur eg. Odvar Omland meir enn trur. Han veit korleis det er. Han har skrive boka: Tom stol - tom seng. Alzheimer og samliv, ei bok om ein ny kvardag, med lyse og tunge tankar, gode og krevjande situasjonar, men alltid med eit forsøk på å vera hjå kona, la henne vera kvinna som han fridde til ein gong, sjølv om han ikkje alltid når fram til henne no. Ei bok som bør lesast.

Odvar skriv også om Facebook som han bruker som dagbok. Dermed deler han av kvardagen sin med oss andre, gir oss eit gløtt inn i ein kvardag ingen heilt kan kjenna utan å ha vore der. Og han er bevisst på å bruka Facebook for å nå oss. Her er alder ingen hindring - han er ein av dei eldste mellom oss.

Odvar ynskjer ikkje at det skal vera noko tabu knytt til å ha Alzheimer. Han vil at han og kona skal vera ei opa bok; om dei vandrar inn på ein restaurant eller møter medmenneske på gata. Og i samtalar vil han fortelja korleis det er. I "varsomme samtaler" som han seier sjølv. "Mitt våpen er blant annet avisinnlegg og korrespondanse med mine venner på Facebook."

Og tilbakemeldingar får han på Facebook. Ofte små kommentarar som viser at venene hans lærer av det han skriv, opplever litt av dagane saman med han, om det er muleg. Ein Facebookven skreiv: "Jeg titter innom statusene dine og blir beriket og litt klokere fordi du rett og slett skildrer hverdagskjærligheten og det å stå sammen i gode og onde dager. Det er vakkert på en inderlig jordnær måte."

Facebook er det du gjer det til. Sladder og tomt vissvas kan delast der. Men mange har  opplevd at sosiale medier kan sørgja for hjelp i sorgprosessen, som eg skreiv om tidlegare på bloggen. Og det kan også gi livshjelp. Odvar seier: Facebook er også blitt en god venn og delvis motvirker ensomhet. Facebook er en god dagbok.

I fjor var Odvar gjest her på bloggen. Du finn helsinga hans her:
En hand å holde i når Alzheimer tar taket

Takk til Odvar Omland for at han skreiv boka:

Tom stol - tom seng
Alzheimer og samliv
Alpha Forlag
2013

Ingen vil vera dumme

Me møter det kvar dag:

Folk trur me er dumme.

Eg ser på han, 

ein oppegåande mann.

- fordi me høyrer dårleg, 

ikkje oppfattar det som blir sagt alltid,

legg han til.

Ein mann viste meg ein handfull tablettar

som han hadde på lur

om det blei for tungt.

Ein annan hadde andre "fluktplanar,

fortalde han.

Fordi han var tunghøyrt?

Nei, fordi han opplevde at andre trudde han var dum.

..

Derfor trur eg på han karen dykkar,

sa han

og peika på Knut Arild Hareide som eg hadde på brosjyra mi.

Menneskeverd, sa han.

Menneskeverd..

..

No er det ikkje berre KrF og Hareide som held fram menneskeverdet,

og i stunda der og då gløymde eg heile partipolitikken

fordi eg fekk tungt for å tenkja 

i møte med dei som har tungt for å høyra 

som opplever:

Dei trur eg er dum

Menneskeverd er altså noko som skal gjerast om til gangbar mynt i kvardagen.

med respekt

og 

augo som ser

alle!

Nesten-meistring på Haukeliseter

 

Tilbake

blant sure strømper

prat om gnagsår

tilbod om niste

støle bein 

tilbakelagde kilometer

vermelding

ryggsekkar

Haukeliseter

Tilbake i peisestova

finn eg ei lun krå

frå rommet ser eg vatnet 

og dagen takkar for seg.

Rommet, 

ja,

for eg har fjellrom, hotellstandard

og det var ikkje mine strømper som var sure,

ikkje mine helar som hadde gnagsår

min etappe for dagen var 300 meter

og det var godt å koma tilbake etter tilbakelagd tur langs vatnet.

Livet er tilpassa livet

No var tida komen for Haukeliiseter

som tilskuar

men likevel tilstades:

nyta fjellufta

sjå landskapet

det var flott

men det var også ein klump i magen

...

Eg tenkjer eg merkar dette innlegget "nesten-meistring"