Dei kan jo ikkje tvinga oss..

"Eg kan ikkje lenger ha den arbeidsdagen eller det yrket eg er utdanna til, men dei kan vel ikkje tvinga meg til å gjera noko anna?"

Dette er ein uttale eg har høyrt ein del gonger. Fordi eg sjølv er arbeidsufør, er det kan henda slik at andre er svært ærlege om eiga helse og arbeidssituasjon. Stort sett er det heilt ok. Det kan vera mange erfaringar det er greitt å dela. Men denne haldninga: At dei ikkje kan tvinga oss til å arbeida, har eg problem med.

Problem nr 1: Dei kan vel ikkje tvinga oss - Kven er dei som det blir vist til: legen, NAV, samfunnet?
Problem nr 2: Kvifor kan ein ikkje gå over i anna arbeid som ein fysisk og psykisk maktar sjøl om det er noko anna enn det ein er utdanna til: Er det grader av verdighet i arbeid som ein ikkje kan gå under?
Problem nr 3: Kva tvang er det snakk om? Er det  uføretrygd som ikkje blir tildelt om ein ikkje er "lydig".

Eg er svært glad for det sikringsnettet som ligg i uføretrygda. Det held mange vekke frå fattigdomsfella og gjer overgangen frå arbeid til å vera ufrivillig utanfor arbeidslivet noko mjukare.
Men haldninga som ligg i spørsmålet om kor vidt dei kan tvinga oss, er avslørande. Det fortel at ein ser på staten som den som må ta ansvar. Det peikar mot sterke rettar: Eg må då få det eg har krav på. Og det utelet eit alternativ: Dersom eg ikkje vil eller kan arbeida, men heller ikkje vil ha anna arbeid, går det an å la vera, med den konsekevensen at ein ikkje har  inntekt før ein kjem i den normale pensjonsalderen.

Er vårt fokus på rettar blitt så einsidig og sterkt at me går utifrå at dette ikkje er noko alternativ?

Eg vågar så vidt å spørja. For det vil truleg provosera. Dei fleste strever for harde livet for å halda på eit sunt sjølbilete når sjukdomen rammer, og desse treng ikkje slike debattar som held dei nede. Og mange gjer det dei kan for å vera i arbeidslivet.

Likevel: Presset på stønadsordningar er stort, og me treng å hegna om rettane slik dei var tenkte. Derfor må andre verknader som ikkje var tilsikta, sorterast ut. Og me treng kanskje ein debatt om kor vidt me bør kunne ta ein annan jobb enn den me hadde - ikkje om naboen trur det er fornuftig, eller arbeidskollegiet, men dersom det er forsvarleg for den fysiske og psykiske helsa til den det gjeld. Eller?

Å meistra å ikkje meistra!

Meistring er viktig

ein kjenner seg flink, vellukka, positiv

når ein meistrar ein ny livssituasjon.

Når ein tar fatt i situasjon

og arbeider seg framover,

slit

fysisk og pyskisk,

høyrer ein applaus frå heiagjengen.

Nokon meistrar

og kan seia:
Ingen grenser.

Andre må bruka så mykje krefter på kvardagen

uten at nokon vil kalla det meistring

- berre overleving.

Å mista funksjonsevne

blir dobbel nedtur

om ein også opplever

å ikkje meistra å meistra.

 Hippokrates sa; "Det interessante er ikke hvilken sykdom en person har, men hvilken person som har sykdommen".

Javel.
Eg vera ein person som meistrar å leva med sjukdomen.
Eg vil også vera ein person som meistrer sjølve sjukdomen,
smertene, plagene og avgrensingane som fylgjer med.

Eg vil vera ein flink sjuk.
Og så lenge eg er ein flink sjuk,
får eg klapp på skuldra, oppmuntring,
- til og med respekt(?)

Men når eg kjenner at eg ikkje meistrer å meistra så mykje lenger,
då lukker eg augo
og ser at eg heng i ei line,
høgt over eit djuv.
Eg tviheld på lina,
for dersom eg slepp taket,
vil eg falla
langt, langt ned.

Når eg når botnen
er det berre ei oppgåve som ventar meg:
å klatra opp att

 

Lågare inntekt for uføre får troll til å sprekka

Uføretrygda er blitt endra slik at ein i framtida kan tena 30 000 kroner per år i staden for i dag vel 80 000 i tillegg til trygda.Som ei overgangsordning er grensa 60 000,-.

Dette er etter mitt syn ei god ordning:

- I dag er det ei grense på 1 G for eiga inntekt når ein er ufør. Den nye ordninga er at det ikkje er noko grense for kva ein kan tena, men det blir eit trekk i trygda når ein passerer 30 000 (ikkje 100 % trekk).


Trollet med to hovud
Når ein vil arbeida med dei kreftene og den helsa ein tidvis har, møter ein i dag eit troll med to hovud.

Det ein trollet seier:
- Fy, fy, du tener meir enn lova tillet. Du er lovbrytar. Skam deg!

Det andre trollet seier:
Jasså, du kan jobba, ja? Då reduserer me trygda di eit par titals prosent for tida som er gått og for dei komande åra. Vil du tilbake til same uførestatusen som før, får du stilla i vurderingskø. Viss du når gjennom der, får du etterbetalt den trygda du hadde rett på - om nokre år. Får du problem med økonomien mens du ventar, seier du? Ja, men du kan jo arbeida og tena pengar slik du har gjort i det siste. Varierer helsa, seier du? Ja, men det bryr ikkje eg meg om.

Ny uføretrygd, med kutt av to trollhovud.
I den nye uføretrygda er fribeløpet nærast halvert. Om du tener noko utover fribeløpet, sit du att med 30 % av dette. Slik tener du etter kvart "meir av dine eigne pengar", samstundes som det svarer seg å prøva å arbeida.

Eg trur dette er ei god ordning, nettopp fordi dette inviterer til å ta ut arbeidsevna.

Meir troll
Troll sprekk i lyset, heiter det. Men kven av oss tør seia at me har møtt trollet med to hovud? Me vil jo helst vera rasjonelle og berre argumtera med fakta, ikkje opplevingar og angst for konsekvensar.

I det heile er det mykje me helst ikkje snakkar om, i alle fall ikkje eg. Helst vil eg unngå å seia at eg er arbeidsufør. For det er så mange uføre, så altfor mange, seiest det. Det kan nesten ikkje vera rett at det skal vera så mange, kviskrar eit anna troll. (Sjølv om fakta seier at Færre uføre no enn før )

Det trollet vil eg kappeta med. Eg tar større ord i munnen og ropar tilbake: Du må hugsa på at me har svært så høg yrkesdeltaking, låg arbeidsløyse og høg pensjonsalder samanlikna med andre land. Kom ikkje her og legg skuld(kjensl)a på meg!

..
Logikken bak reknestykket i uføretrygda finn ein kanskje her:
Fribeløpet i uføretrygden - og kompensasjonsgraden

Andre innlegg, mange om ordningar for uføre, er samla her: Økonomiske og praktiske ordningar 

AFP-paradokset

Det beste er fridomen til å velja å bruka tida til det eg vil. No kan eg gjera meir av det eg liker å putla med, seier han som har trappa ned med AFP, avtalefesta pensjon.

Det verste er sjøvbiletet, kjensla av ikkje å strekkja til, seier han som er slutta i arbeid fordi helsa krevde det.

AFP kom til for at det skulle vera råd å arbeida noko mindre utan å måtta bli uføretrygda. Ordninga var vel særleg tenkt for dei som hadde hatt hardt arbeid og som skulle få ein siste periode i arbeidslivet utan rundar med NAV, legar og skjemavelde for å bli delvis arbeidsfør for å ta vare på resten av helsa. Ordninga var i utgangspunktet ikkje meint å gi betre tid til hobbyar.

Kan henda er det ein del av desse hardtarbeidande som nyttar AFP-ordninga i det stille. Men me høyrer mest frå den andre gruppa, dei som går ut av arbeidslivet med lyfta hovud og med betre tid til det som er kjekt.

Ingen kan granska hjartet. Kanskje trengte dei lettare dagar? Det er likevel eit paradoks at samstundes som me har ei ordning som gjer det lett for nokon å trappa ned, møter ein stadig på haldningar som gjer det verre for andre å gå ut av arbeidslivet. Prestisjen ligg i å vera i arbeid, eller sjølv å velja å gå i redusert arbeid. Å ikkje ha noko val, gir ingen status.

Slik opplevest det for mange. Eg møter jamleg kvinner og menn som kviskrar at dei er på veg til å bi uføre. Også om dei nærmer seg alderen då vener går av med AFP. Dei ser i govlet. Somme ser meg i augo, fordi dei veit at eg veit kva dei går gjennom.

Verda er merkeleg. Og ordningar som gir pengar til nokon, gjer oss merkelegare..

Endeleg kan prestar bu seg på å bu! Om buplikt for prestar.

Nei, det stod ikkje noko om buplikt i evangeliet. Snart står det kanskje ikkje noko om det i lova heller.  
 (Teikna av L. Slettebø).

Statsråd Aasrud tar til orde for ei generell avvikling av buplikta for prestar og biskopar.
I høyringsbrevet blir det peika på at prestane sin historiske burett og buplikt i tenestebustader, er «en del av kirkens tusenårige historie». Men no har denne ordninga gått ut på dato, meiner ho.

At ordninga har gått ut på dato, var argumtentet vårt då me søkte fritak frå buplikta her i Husnes og Holmedal sokn, og til slutt fekk det. No bur me trygt i eigen bustad og kan bu oss på neste periode i livet; ein periode utan flytting.

Me gler oss over at andre også kan få planleggja framtida si utan så mange hindringar som det var før. Etter alt å døma ser me no slutten på buplikta for prestar. Det kan koma ulike innspel i høyringa, men når først departementet har skore gjennom dei kryssande signala frå presteforeining og bustadombod, og sendt ut eit framlegg som berre opnar døra i særleg kultur- og kyrkjehistoriske bustader for prestefamiliar, går dette rette vegen. Breid politiske støtte synest det også å vera på Stortinget.

Med dette høyringsbrevet går buplikta over i ein ny fase. Statsråd Aasrud skal derfor ha honnør for handlekraft.

Aktuelle spørsmål i framtidig ordning:
Kva med dei flotte, gamle prestegardane?
Det blir opna for at desse kan nyttast til prestegardar.
Kva med bustad der det er ein vanskeleg bustadmarknad , vanskeleg med kjøp og sal?
Bustad kan nyttast som rekrutteringsmiddel der det trengst.
Kva med høge husleiger på den vanlege bustadmarknaden i byar/Olso?
Det vil ikkje skada at søknaden til presteteneste rundt om i landet blir styrka grunna høge husleiger i byar. Nøktern bustadstandard er ok for prestefamiliar som andre no når det ikkje blir krevd at bustaden skal nyttast i tenesta. Løn kan dessutan nyttast til rekrutteringsmiddel om det er ynskjeleg.


Utviklinga i vår søknad og ein del argument i saka, kan lesast i tidlegare blogginlegg:
Svaret var nei på fritak for buplikta
Slepp prestane laus - det er vår!

Ei rekke kyrkjelege instansar og Riksantikvaren skal uttala seg i høyring. Les meir om sjølve framlegget i Vårt Land der det også er god informasjon om saka.

Løvetenner bit ikkje

Reiv opp nokre løvetenner i går. 

Trudde dei elles ville bita.

Det ville dei ikkje.

Dei ville berre vera sol
for meg.

I dag er dei små solene i plenen vekke.

Eg ligg strekk ut

og nyter sola på himmelen.

Ho er her dag.

Verre den dagen ho er vekk

og eg framleis treng å liggja

fordi eg fjerna plensola.

I dag er irritert på meg sjøl

og dei 

som ein gong fann på
å definera løvetann som ugras.

Løvetannbarn blir dei kalla
dei som klarer seg  - tross alt.
Flotte folk!
Kva med løvetannmenneske
som me har definert
som ugras?

Galleri Nauthydlaren

Det har vore lite aktivitet på ulike bloggar siste dagar. Det er eit godt teikn. Eit teikn på at når me får audiens hjå sola, så takkar me ja og stig på, eller rettare: stig ut - i det fine veret.

I dag er det varmt, men innever. Litt regn i lufta her. Så eg ynskjer velkomen inn i Galleri Nauthydlaren utover dagen for dei som er i nærleiken. Ale andre er velkommen til å ta ein digital spasertur innom. Det blir verre med kaffeserveringa til dykk; men her har auga noko å bita i: Galleri Nauthydlaren. 90 bilete heng rundt om på veggane.

Eit ulukkeleg barn?

"Berre eitt er verre enn å sjå at barnet ditt er funksjonshemma:

det er å sjå at barnet ditt er ulukkeleg!"

Dette var avslutningsreplikken i gårsdagens episode av House.

Eg sat barnevakt, og hadde fjernsynet ståande på, (ja, eg må ha ei unnskyldning for å sjå House), då denne setninga kom frå TV-skjermen og klistra seg fast i tanken min.

Å tenkja slik, gjer det truleg ikkje lettare å ha funksjonhemma born, men det set det i perspektiv. Og det gir noko å tenkja på til alle som skal ta ulike avgjerder om lover og ordningar som får noko å seia for framtidige personlege val.

Surrogati - Lånt kropp, "eigen kropp"?

Det vert hevda at surrogati kan forsvarast: Den som ynskjer eit barn og har pengar, men ikkje barn, kan kjøpa ei teneste av ei kvinne som kan få barn og treng pengar.

Men så kjem ein til kvardagan og problema og prinsippspørsmåla står i kø. No er ei ny problemstilling dukka opp: Kven skal avgjera om barnet skal aborterast om det ikkje er friskt? Mora som ber barnet, eller ho som betalar for det?

http://blog.sfgate.com/sfmoms/2013/03/05/surrogate-mom-refuses-to-abort-fetus-with-birth-defects/

Det absurde i dette spørsmålet er at abortkampen er vunnen med å nytta omgrepet "kontroll over eigen kropp". Men når ein kan få større omsorgsoppgåver enn forventa fordi barnet er sjukt og ligg i  magen på ei anna kvinne, gjeld ikkje prinsippet om kontroll over eigen kropp lenger. Då gjeld: Kontroll til den som har pengemakt.

Flukt frå stat til stat for å berga livet til det ufødde barnet i denne historia, gjer inntrykk.


Saka fann eg via:
Susanne Kaluza ‏@susannekaluza 11m

Surrogati er ikke lett. Vi er avhengig av tydelige regler: "Surrogatmor nekter å abortere utviklingshemmet foster" http://blog.sfgate.com/sfmoms/2013/03/05/surrogate-mom-refuses-to-abort-fetus-with-birth-defects/ …

Treng hjelp til å spora opp hefte som ligg på Google.books.

Kan dette heftet som ligg på google.books sporast opp?

http://books.google.no/books/about/Udtalelser_Om_M_J_Mathiassen_Skou_s_Fore.html?id=qojXMgEACAAJ&redir_esc=y

Boka er berre lagt ut med tittel på google.books. Innhaldet kjem truleg seinaren. Rettare sagt: mykje seinare. Men eg skulle gjerne ha lese dette heftet no. Derfor spør eg:
Er det råd å spora opp kor hefet ligg, fysisk? Reknar med at sidan tittelen er lagt ut, finnes også heftet ein eller annan stad.

Eg har prøvd å kontakta Google i Norge, men ingen kan svara på noko som har med innhald  gjera.

Gode råd?

Eg treng heftet til eit av mine alltid pågåande skriveprosjekt.

Skulle nokon ha heftet i bokhylla , (16 sider, 1893, Malling forlag), ville dagen bli ein fest. Eg veit det finnest for eit eksemplar er blitt seld frå Norlis antikvariat i løpet av dei siste to åra.